opdar blog

Notre Dame de Paris, plein soleil, harmonie bleue

Wpisy z tagiem: paryz

Marais, Marais

Brak komentarzy

Jak podaje Wikipedia Marais to dzielnica gejowsko-żydowska. Ale bez przesady – bez pomieszania. Jak patrzę przez okno to na lewo jest dzielnica żydowska, na prawo gejowska. Nade mną mieszka parka 60-latków. Ja się nie znam, ale siostra widziałą ich pół sekundy i mówi o nich Żydzi.
- Dlaczego tak o nich mówisz?
- Poznaje po twarzach.
Hmm. Ja nie potrafię. W każdym parka była bardzo sympatyczna. Wogóle nie było ich słychać. Wogóle. No chyba że mówimy o charakterystycznych odgłosach łóżkach. Wzbudzało to moją dodatkową sympatię. Potem zaczęli wynajmować i lokatorzy zaczęli się zmieniać. Odgłosy nie. Uderzające, ale wbrew temu co się sądzi o życiu paryskim, zawsze to było w weekendowe poranki. Zacząłem mijać na schodach uroczą blondynkę. I odgłosy zaczęły mnie drażnić. Nie ze względu na blondynki. Bo ledwie skończyli, zaczynali drugi raz. Chciałem zobaczyć jej faceta. Z przyjemnością skonstatowałem, że u góry mieszka dwóch około 25-letnich facetów. Jeden mówiący bonjour z uroczym włoskim akcentem. A blondynka… już nie mieszka.

Nierozłączni

Brak komentarzy

Słyszałem o tym, ale nie wiedziałem że to koło mnie. Idę tydzień temu koło Pompidou i …

 
Najstarsze budynki mieszkalne w mieście. Części być może nawet z XIV wieku. Zdjęcie z 2004.

Kosciol Saint Severin

Brak komentarzy


W czasach jak chodzilem do kosciola, chodzilem do niego. To moj ulubiony kosciol paryski. I ulubiony kosciol sposrod jeszcze dzialajacych. Piecionawowy, ale kaplice sa tak zbudowane, ze robi w pierwszej chwili wrazenie siedmionawowego. ;( jestem zbyt zabiegany zeby go odwiedzac, zdjecia sprzed 5 lat. Pierwsze, okragle  kolumny trzech przesel sa najstarszymi elementami kosciola XIII- XIV. Chyba jedyny kosciol paryski bez transeptu. Byc moze to stanowi o jego uroku.
Nizej nawa boczna od tylu.

i znajdujaca sie w niej kopia obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej, wykonana przez Walentego Wankowicza, zawieszona przez Mickiewicza i Towianskiego

W zasadzie jest to kościół świetych Sewerynów. Jeden to współczesny Chlodwigowi opat z Saint- Maurice d’Agaune, drugi Eremita.
Juz w VI wieku było to miejsce kultu i ważny cmentarz w epoce Merowingów, jak świadcza liczne znaleziska wokół kościoła. spalony przez Normanów w IX, podniesiony z upadku szybko się rozwinał. W XII wieku był kościołem parafialnym dla całej prawobrzeznej aglomeracji.

Witraże. Z cztrenastego wieku- jedyny sład działalności mistrzów pracujacych dla Jana de Berry (prawdopodobnie Baudet de Soissons). Inne, z XV w. ukazują świetych z donatoramii u stop. całość wieńczy Drzewo Jessego z ok 1500 w górnym oknie fasady. W kaplica witraże są dziełem Emile Hirsh, konserwatora witraży który w drugiejj połowie XIXw nadał świetym i aniołom twarze donatorów.
W kaplica promienistych witraże Charlesa Bazaine z 1966. Przed nimi slynna kolumna na srodku obejscia choru, XV wiek.

Zasadniczo zbudowany okolo 1500.

Z zewnatrz mniej intersujacy. Wieza została w zasadniczej części zbudowana ok 1250, zwieńczona w 1487.
Portal z XIII w, pochodzi z wyburzonego w 1837 kościoła Saint-Pierre-aux-Boeufs na Cite (ulica d’Arcole).

Muzeum Picassa

Brak komentarzy

Zamykaja na kilka lat z powodu remontu Muzeum Picassa, a ze to w naszej dzielnicy, poszlismy. Mam taka teorie, ze Picasso w mlodosci sie wysilil, nabazgral kilka arcydziel, a potem geniusz malarstwa przeistoczyl sie w geniusza biznbesu. Malowal dla kasy masowo zdeformowane twarze, a te, ktorych nie sprzedal, podarowal panstwu francuskiemu. I one sa prezentowane w palacu (Hotel) Sale. Zbudowal go Jean Boullier de Bourges dla Pierre Aubert de Fontenoy, dzierzawcy podatku od soli.
Zakupiony przez Miasto Paryz w 1962. W 1976 Roland Simounet wprowadzil tu Muzeum Picassa.
http://www.musee-picasso.fr/

Bylem tamn kilka razy w pierwszych latach pobytu w Paryzu i zmienilo sie tam na gorsze. Wogole nie wolno robic zdjec. Na szczescie cyknalem, co ciekawsze podczas poprzenich wizyt.

 


U gory:
Zakochani, 1919
Rzezbiarz 7 grudnia, 1931
Rodzina, 30 wrzesnia 1970
po lecej:
Zatoka w Cannes, 19 kwietnia- 9 czerwca 1958.
Wcielo mi podpisy obrazow nizej
Jeszcze nizej dwie wersje Sniadania na trawie



Obrazy Picassa ogladalem rowniez w Muzeum Sztuki Wspolczesnej w Centrum Popidou. Po lewej L’aubade (piesn lub muzyka poranna, zgielk, kocia muzyka) 1942 jest uwazane za jedno z najbardziej charanterystycznyc dziel Picassa z okresu II wojny swiatowej. Stanowi parodie tematow charakterystycznech dla „dobrych czasow”: serenad i odalisk. Wiezienne, klaustrofobiczne otoczenie bohaterek i posiekane cialo lezacej kobiety symbolizuje okrucienstwo czasow, a ptak, ktorego profil widac w brzuchu kobiety z mandolina, nadzieje. Jakby kto mial watpliwosci co do tego ptaka, to obok obrazu zacytowana jest wypowiedz Pabla. Obraz jest darem autora z 1947. Podoba mi sie, ze tego obrazu nie probowal sprzedac.
Ponizej
Martwa natura z lichtarzem, 1944
Muza 1935

Św. Genowefa

2 komentarzy

Co o patronce Paryża pisze Michel Rouche w biografii Chlodwiga. Urodzona ok. 411- 416. Pochodziła z rodziny wysoko postawionej w hierarchii społecznej. Jej ojciec, Severus, był zromanizowanym Frankiem. Po uzyskaniu obywatelstwo rzymskie, najpierw robił karierę w wojsku, a później cywilną, w zgromadzeniu kurialnym, czyli urzędzie miejskim Paryża. O matce mniej wiadomo; miała na imię Geroncia. Córce nadał germańskie imię, geno- veifa co znaczy „zrodzona z łona kobiety”. Podobno to nie jest pleonazm, tylko aluzja do germańskiego prawa rodzinnego. Dziwne, bo potem autor nawiązuje do kodeksu Teodozjusza II z 438. Na jego mocy jedyna córka mieszkańca Nanterre (chodzi o bohaterkę notki) była zobowiązana do przejęcia stanowiska ojca. Miała w ten sposób z góry zapewniony pewien autorytet wśród współobywateli. Nie mogę zrozumieć jak prawodawstwo rzymsko- bizantyjskie z 438 może tłumaczyć nadanie dziewczynce ponad 20 lat wcześniej imienia nawiązującego do prawa germańskiego. W 429 spotkała w Nanterre św. Germana, biskupa Auxerre, śpieszącego zwalczać słowem herezje pelagiańska na Wielkiej Brytanii. zaproponował jej oddanie się Bogu, a gdy się zgodziła: „Działaj jak mężczyzna”. Działa. Stała się kapłanem, diakonem – Francuz używa tu rodzaju żeńskiego; dla mnie to trudne, bo go nigdy po polsku nie spotkałem. Miał prawo nauczać kobiety i posiadała klucz od baptysterium św. Jana Chrzciciela. Jej natchnione tryb życia, dar proroczy, daleko posunięte ukształtowanie duchowe, opieka św. Germana z Auxerre, nawet po jego śmierci (poprzez jego archidiakona) zapewniły jej duży autorytet, kiedy nadciągnął rok 451, rok inwazji Hunów. Wiadomo, że wtedy niektórzy mieszkańcy uciekli. Roche, zapytuje: Gdzie wtedy był biskup Paryża? Źródła nic o tym nie mówią, ale wiadomo, że w Paryżu była Genowefa. Kobietom kazała się modlić w baptysterium, a mężczyznom pozostać w Paryżu, mówiąc, że Hunowie nie zaatakują miasta. Trwają domysły czy uczyniła to z własnej inicjatywy, czy poproszona przez członków rady miejskiej, uciekających się do pomocy jej autorytetu. Jednak uczyniła to. Jedni widza w tym dar proroczy. Inni dowód zmysłu politycznego. Będąca w kontakcie zarówno z otoczeniem Aecjusza, jak i władcami Franków, była zorientowana w przebiegu wydarzeń i wiedziała, że Hunowie będą spieszyli się do zemsty na Wizygotach i pomaszerują prosto na Orlean. Miała zapewne nadzieje, że na pomoc Paryżanom przybędą z Tournai kontyngenty sprzymierzonych Franków salickich. Być może sama wysłała tam poselstwo z prośbą o pomoc. W każdym razie w maju było już jasne, że Paryż będzie oszczędzony i Genowefa stała się jedynym autorytetem i jedyna nadzieja ludności centrum Basenu Paryskiego w trudnych czasach upadku cesarstwa zachodniorzymskiego. Jej żywot powstały ok 530 roku, podaje inny przypadek ocalenia Paryża przez nią. Kiedy miasto było przez 10 lat blokowane umierało z głodu, zorganizowała flotyllę rzeczną i na jej czelem po pokonaniu niezliczonych trudności dostarczyła miastu żywność. Historycy przypuszczają, że po upadku cesarstwa, miasto przez 10 lat było blokowane przez Franków (476-486) Po opanowaniu miasta przez współrodaków wspierała ideę przyjęcia chrztu przez Franków. Jak wiadomo, udało się. Zmarła 3 stycznia 511 roku. Została pochowana w kościele śś. Piotra i Pawła Gdzieś na necie przeczytałem, że wszystkie jej czyny zostały zmyślone… Ojciec Chlodwiga został pochowany w Tournai w 481 w pogrzebie do szczętu wypelnionym pogańskimi zabobonami. Jeśli jego syn, twórca Francji, kazał się pochować obok Genowefy, choć miał do wyboru mnóstwo innych przesławnych świętych, to dowodzi, że Genowefa była świętą. Kościół rozrósł się z biegiem czasu z jedno z największych opactw Francji. Niewiele w niego zostało. Resztki znajdują się na terenach liceum Henryka Wielkiego. Z opactwem związany był również kościół św. Szczepana na górze (Saint Etienne du Mont). Również na terenach klasztornych powstał Panteon.

Uzupełniłem notke o Saint Sulpice o wrażenia ze zwiedzania krypt i wież oraz umieściłem zdjecia podparyskich kościołów sredniowiecznych, odwiedzonych w marcu. Najfajniejszy jest w Vitry-sur-Seine. Wszedłem do niego w Wielki Piątek, zachwyciłem sie, cyknąłem dwa zdjęcia, zadzwoniła komórka, wyszedłem. Jak wróciłem,kościół był zamknięty.

Saint Etienne du Mont

Brak komentarzy

czyli kosciol pod wezwaniem swietego Szczepana na gorze, znajduje sie na wzgorzu sw. Genofewy, obok Panteonu. Niektorzy tlumacza Stefana, ale widac, ze nie sluchali wykladow Miodka. Wyjasnial, ze jesli mamy na mysli pierwszego meczennika nalezy tlumaczyc Szczepan, natomiast jesli krola Wegier, ktory wprowadzil tam chrzescijanstwo Stefan. Mimo, ze wegierski Stefan wzial imie od meczennika, to zanim wegierska wersja dotarla do Polski, grecka zostala juz spolszczona. Jak Francuzii zrobili ze Stephanosa Etienne nie mam pojecia. Wracajac do Miodka, to wspolczesne imiona wlasne radzil tlumaczyc jako Stefan. Podobno to popularniejsze. Nie wiem. Mialem dziadka Szczepana, a zadnego Stefana w rodzinie nie bylo i nia ma. Ale niech mu bedzie.
Az do XIII wieku, ludzie zwiazanii z opactwem sw. Genowefy i okoliczni rolnicy nie mieli wlasnej parafii lecz uczeszczali do kaplicy w krypcie kosciola opackiego. W 1222 Honoriusz III udzielil zgody na wybudowanie kosciola i nieco pozniej rozpoczeto prace. Maly kosciol, polozony na miejscu obecnej nawy, nie posiadal nawet niezaleznego wejscia, lecz wchodzilo sie do niego przez kosciol klasztorny. Parafianie domagali sie wiekszego kosciola. Jednak dopiero w 1492 otrzymali zgode rozpoczeto prace nad chorem i dzwonnica. Kierowal Etienne Viguier, asystowali mu Phillippe de Froncieres i Mahiet Dartois. Z roznych przyczyn budowa sie przeciagala, kierownicy sie zmieniali Wazniejsze daty: 1500 zawieszenie dwoch dzwonow, choc gorna czesc dzwonnicy nie byla skonczona. 1540 zasklepienie choru 1530-45 lektorium, widoczne na zdjeciu. W sredniowieczu bylo stalym elementem kosciola odzielajac czesc kociola przeznaczona dla kaplanow i mnichow od reszty, dostepnej ogolowi wiernych. W XVIII wieku wiekszosc lektoriow zdemontowano; rowniez wierni tej parafii domagali sie usuniecia go; na szczescie nie udalo im sie tego przeforsowac; i to lektorium, jako jedyne w Paryzu, ocalalo. 1570-80 wystroj choru, m. in.posagi apostolow, Germain Pillon i Jean Entrot. 1582-86 zasklepienie choru i transeptu; tu znacznie pomogla dotacja Henryka Walezego z 1578- 2000 écus 1600-05 dodanie dwoch wejsc flankujacych lektorium; lewe jest widoczne na zdjeciu lektorium 1606 rozpoczecie fasady i natychmiastowe przerwanie 1610 eks-krolowa Margot, kladzie kamien wegielny pod fasade, wczesniej sie zrzucila na nia- 3000 liwrow 1622 zakonczenie fasady 1624 zakonczenie dzwonnicy; jej wysokosc ograniczona kontraktem z opactwem z 1492. 1626 inauguracja 1627 parafianie uzyskuja prawo zamkniecia dostepu od strony kosciola opackiego 1630-32 portal lewej flanki 1653-55 kaplica srodkowa, na osi kosciola 1802 -1807 zrownanie z ziemia kosciola opackiego 1857-59 zbudowanie kaplicy malzenskiej i katechetycznej 1861-65 renowacja fasady, posagi w niszach tympanonu i frontonu pochodza z tego okresu. Dlugosc 60 metrow, szerokosc 29.15, wysokosc do sklepienia 25.5.
Sposrod mnostwa pieknych ambon w Paryzu najbardziej spodobala mi sie w tym kosciele Dzielo Germaina Pillona z 1651, rzezby Claude Lestocarta na podst. rysunkow Laurenta de la Hyre. Calosc dzwiga Samson. Wysuniete kobiety symbolizuja cnoty kardynalne:Roztropnosc (z ksiega), Sprawiedliwosc (z mieczem), Wiara ( z krzyzem), Nadzieja (z kotwica), Umiar (z beczka), Sila (z basebolem), Milosierdzie (z dziecmi). Plaskorzezby ukazuja Ewangelistow, swietych uczonych kosciola Augustyna i Hieronima oraz sceny z zycia sw. Szczepana.

Na zdjeciu obok widac czesciowo glowna kaplice, znajdujaca sie na osi kosciola. Przy jej lewej scianie pochowano Jean Racina w 1711. Poza tym pochowano w kosciele m.in. Blazeja Pascala, Praulta,ojca bajkopisarza, malarza Eustachego le Sueura. Tu rowniez przeniosiono Mirabeau i Marata, po uznaniu ich za niegodnych Panteonu (1794-95).
Jednak najwazniejsze w kosciele sa relikwie swietej Genowefy. Przeniesione po rozebraniu kosciola opackiego, spoczywaja w jednej z kaplic po prawej stronie choru. Pielgrzymowal do nich Jan Pawel II.



Na prawo od kaplicy glownej znajduje sie przejscie do zabudowan koscielnych. Dziedzinca, reflektarza i w galerii zawierajacej slynne witraze, glownie z pierwszej cwierci XVII w. Sa one naprawde wyjatkowe
Na pierwszym u gory widac rozmnozenie chleba, a ponizej uczniow z Emaus. Najpierw spotykaja Chrystusa w drodze, a pozniej go rozpoznaja przy lamaniu chleba.
Na drugim u gory scena mycia rak w Synagodze i plan Synagogi. Nizej charakterystyczne dla chrzescianstwa mycie nog:) i Kosciol.

Nastepny ukazuje kolejno Ofiare Melchizedecha, Zwiastowanie i Wieczerze. W „Przewodniku po patrymonium” witraz ten figuruje jako XIX wieczny, w kosciele jest jednak podpisany jako pochodzacy z pierwszej cwierci XVII w.
Ostatni z pokazanych jest najgenialniejszy. Cud przeistoczenia. Chrystus lezy we wlasnej krwi, ktora splywa nizej, slabo widocznymi na zdjeciu kanalikami. Tam z kolei mamy scene tloczenia wina. Sa przy tym obecni biskupi. Nastepnym razem zrobie lepsze zdjecie. Zabytkowe sa rownez witraze w gornych oknach choru i nawy. Pochodza z XVI w.

Saint Eustache

Brak komentarzy

Jak pierwszy raz wszedlem do kosciola swietego Eustachego zachwycilem sie. Byl piekny sloneczny dzien, marmury bluszczaly, a stary organista przerabial z mlodsza koleznka jakies utwory. Super. Wydal mi sie ten kosciol najpiekniejszym obok sw. Seweryna kosciolem Paryza. W zasadzie najpiekniejszym, bo rozumiemn ze inni moga nie podzielac mojej preferencji dla kosciola sw. Seweryna. Poczatki kosciola to kaplica dedykowana sw. Agnieszce, powstala w 1210 przy nowo utworzonym targowisku Halles”, zalezna od kosciola Saint-Germain l’Auxerrois. Szybki rozwoj osady wokol targowiska spowodowal ufundowanie w 1216 parafii i wybudowanie pierwszego kosciola, na miejscu obecnego, juz pod wezwaniem sw. Eustachego. W XIV dobudowano 7 kaplic prywatnych a w latach 20-tych nastepnego wieku deambulatorium i w toku nastepnych lat kontynuowano drobne przerobki. Inicjatywa budowy nowego kosciola wyszla od krola Franciszka I. Po wieku rezydowania krolow w zamkach nad Loara, chcial on wrocic do dawnej stolicy. Zamilowany w sztuce renesansu , pragnal stworzyc budowle rywalizujaca z Notre Dame. Wiele kosciolow budowono wzorujac sie na tej katedrze ale Saint Eustachy stanowi jej najwieksza replike. Wystarczy porownac plany i wymiary: dlugosc, szerokosc, wysokosc: w katedrze 130, 48, 35; w nowej budowli 105, 44 i 34. Wieksza kaplica na osi swiatyni, to pozniejsza inowacja, niezgodna z planem z 1532. Autor paryskiej czesci „Przewodnika po patrymonium” pisze, ze budowla ta miala tak ukazywac splendor czasow Franciszka I, jak katedra symbolizowala wielkosc epoki Kapetyngow. 9 sierpnia 1532 kamien wegielny polozyl Jean de La Barre, jeden z administratorow budynkow krolewskich i prewot Paryza. W odroznieniu od wiekszosci kosciolow paryskich, gdzie budowano elementami (chor, transept, obejscia, nawa glowna, boczne, kaplice, dzwonnice), ten powstawal od dolu do gory. Dlatego w chronologii budowy padaja terminy typu nawa glowna, wraz z bocznymi zostaly wykonczone miedzy 1545 a 1586. Sa one oparte na inskrypcjach budowniczych, gdzyz krol przekazal nadzor nad budowa wladzom miejskim i w kancelariach krolewskiej i koscielnych, nie ma na ten temat zadnych informacji. Miedzy 1624 a 1631wyburzono stary chor, na zewnatrz ktorego dotad budowano. Miedzy 1633 a 1637 dokonczono gore nawy glownej. Do 1640 skonczono chor i wejscie polnocne w transepcie. W 1655 za sprawa Colberta zbudowano dwie kaplice w wiezach fasady glownej co wywolalo uszkodzenia w fasadzie i zmusilo do zdemontowania jej 1688. W 1754 zaprojektowal nowa Jean Hardius- Mansart de Jouy, a w latach1772 -78 pracowa nad nia Pierre- Louis Moreau- Desproux, ale prac nie doprowadzono do konca. Ostatni zbudowal w 1778 kaplice dla malzenstw i w 1782 zakrystie. W 1844 ogien strawil organy i zniszczyl czesc nawy. Rekonstrukcja kierowal Victor Baltard.


Strzelistosc, przestrzen ktora trudno oddac na zdjeciach.W wystroju mnostwo arcydziel ale sztuka religijna tego okresu mniej mnie interesuje. Zwrocilem uwage na organy. Zwlaszcza ich gorna czesc jest sliczna.


Poza tym fajne sa witraze. Jesli chodzi o najstarsze, to znajduja sie one w chorze, wykonal je Antoine Soulignac w 1631. Akurat one najmniej rzucaja sie w oczy przez zajrzeniem do ksiazek.
Colbert zostal pochowany w tym kosciele w 1683. Jego grob zostal wykonany przez Antoine Coysevox, autora rowniez postaci centralnej i Wiernosci; oraz Jean Baptiste Tuby, autora „Abondance” (obfitosc, dostatek) 1685-87. Ta, widoczna na mniejszym zdjeciu zwana jest rowniez „Wiara” Foi. W kosciele zostali pochowani rowniez ksiaze de la Feuillade, admiral de Tourville, Voiture i … fiszka koscielna wymienia inne nie znane mi osoby. La Fontaine, Mirabeau i matka Mozarta mieli tu obsekwie, natomiast Richelieu, Moliere i madame Pompadour byli tu chrzczeni. Miala tu miejsce rowniez pierwsza komunia Ludwika XIV. Jednak mnie zaciekawila tablica upamietniajaca generala lejtnanta armi krolewskiej, zmarlego w 1769, ktory sie szczyci polskim orderem Orla Bialego. Jak wynika z napisu sierota bez fortuny, dzieki wiernej sluzbie zrobil zawrotna kariere.


  • RSS